Een thuisbatterij met back-up houdt je woning, of een deel ervan, onder stroom als het net uitvalt. Een gewone thuisbatterij doet dat niet: zodra de netspanning wegvalt, schakelt je installatie om veiligheidsredenen uit, zo bevestigt Fluvius. Pas met een back-upfunctie, dus een geschikte hybride omvormer, een omschakelkast en een aparte noodstroomkring, blijven je koelkast, verlichting en internet werken. Hieronder lees je hoe dat werkt, wat je nodig hebt, hoelang je batterij het volhoudt en wanneer de meerprijs de moeite waard is.
Kort samengevat
- Een standaard thuisbatterij levert geen stroom tijdens een stroompanne. Daarvoor heb je een back-up- of noodstroomfunctie nodig.
- Back-up werkt via een eilandnet: het systeem koppelt je woning veilig los van het openbare net en voedt daarna vooraf gekozen kringen of het hele huis.
- Hoelang je stroom hebt, reken je eenvoudig uit: bruikbare kWh gedeeld door je gemiddelde verbruik in kW. 10 kWh bij 1 kW geeft theoretisch zo’n 10 uur.
- De back-upfunctie kost bovenop de batterij enkele honderden tot enkele duizenden euro, afhankelijk van de configuratie.
- De Vlaamse thuisbatterijpremie is stopgezet. Keuring volgens het AREI en melding bij Fluvius blijven verplicht.
Inhoudsopgave
- Waarom een gewone thuisbatterij uitvalt bij een stroompanne
- Zo werkt de back-upfunctie, stap voor stap
- Noodstroom, selectieve of volledige back-up: wat is het verschil?
- Wat heb je nodig voor een thuisbatterij met back-up?
- Hoelang houdt je batterij het vol?
- Laden je zonnepanelen tijdens een stroomuitval?
- Wat kost een thuisbatterij met back-up?
- Voor wie loont een back-upfunctie?
- Onze kijk op back-up
- Een thuisbatterij met back-up laten plaatsen
- Veelgestelde vragen
- Bronnen
Waarom een gewone thuisbatterij uitvalt bij een stroompanne
Veel mensen gaan ervan uit dat een volle batterij in de garage automatisch noodstroom betekent. Dat klopt niet. Een gewone thuisbatterij is een opslagsysteem: ze slaat stroom van je zonnepanelen of van het net tijdelijk op om die later te gebruiken. Vlaanderen.be omschrijft de thuisbatterij dan ook als een manier om je verbruik te spreiden en je netafname te beperken, niet als noodvoeding.
De reden waarom alles stilvalt, is veiligheid. Als het net uitvalt, werken technici van de netbeheerder mogelijk aan de kabels in je straat. Een batterij of omvormer die op dat moment spanning terug op het net zet, kan hen in gevaar brengen. De Belgische technische voorschriften van Synergrid leggen daarom vast dat de netkoppeling bij een storing veilig moet worden onderbroken. Een gewone installatie lost dat op door gewoon uit te schakelen. Een back-upsysteem lost het slimmer op: het koppelt los en draait daarna zelfstandig verder.

Dat geldt trouwens ook voor zonnepanelen zonder batterij. Volgens Fluvius heb je bij een stroomonderbreking meestal geen elektriciteit, ook niet als de zon volop schijnt. Een thuisbatterij met noodstroomfunctie kan in sommige gevallen tijdelijk een beperkt aantal toestellen voeden.
Zo werkt de back-upfunctie, stap voor stap
Bij een back-upsysteem vormt je omvormer bij netuitval een klein, afgesloten stroomnet in je eigen woning: een eilandnet. Synergrid definieert back-up precies zo, als een systeem dat een van het distributienet afgescheiden eiland voedt. De vakpublicatie Architect beschrijft de typische keten bij noodstroom als volgt:
- De netspanning valt weg. Het systeem detecteert de uitval binnen een fractie van een seconde tot enkele seconden, afhankelijk van de apparatuur.
- De omschakelkast opent de netkoppeling. Een automatische omschakelaar (ATS) of back-upbox scheidt je woning fysiek van het openbare net.
- Het eilandbedrijf start. De hybride omvormer neemt de rol van het net over en levert spanning vanuit de batterij.
- De noodstroomkring krijgt stroom. Alleen de kringen die achter het back-upsysteem hangen, worden gevoed.
- Het net komt terug. Het systeem synchroniseert opnieuw met het net, sluit de koppeling weer en schakelt terug naar normaal bedrijf.
Houd er rekening mee dat de meeste back-upsystemen niet volledig onderbrekingsvrij omschakelen. Een korte hapering is mogelijk. Voor een koelkast of verlichting maakt dat niets uit. Voor een desktopcomputer, een thuisserver of medische apparatuur die geen seconde mag uitvallen, is een aparte UPS (onderbrekingsvrije voeding) achter het stopcontact vaak de veiligste aanvulling. Ben je afhankelijk van medische apparatuur thuis, overleg dan met je arts of leverancier van dat toestel welke noodvoeding nodig is, en laat de batterij daar niet de enige zekerheid voor zijn.
Noodstroom, selectieve of volledige back-up: wat is het verschil?
Installateurs en fabrikanten gebruiken de termen door elkaar, wat verwarrend is. In de praktijk gaat het om drie niveaus.
| Type | Wat blijft werken | Benodigd vermogen | Typische meerkost |
|---|---|---|---|
| Noodstroomstopcontact | Eén of enkele stopcontacten aan de omvormer, handmatig te gebruiken | Laag, vaak beperkt | Laagst |
| Selectieve back-up | Vooraf gekozen kringen: verlichting, koelkast en diepvries, modem en router, alarm, sturing van cv-ketel of warmtepomp | Gemiddeld | Gemiddeld |
| Volledige back-up | De hele woning, binnen de grenzen van omvormer en batterij | Hoog, zwaardere omvormer nodig | Hoogst |
Volgens Architect voedt een selectieve back-up vooraf gekozen kringen, terwijl een volledige back-up de hele woning kan voeden, maar alleen binnen het vermogen van omvormer en batterij. Dat laatste is cruciaal: een omvormer die 5 kW kan leveren, houdt geen kookplaat, oven en wasmachine tegelijk aan. Bij volledige back-up moet je dus nog altijd opletten wat je aanzet.
Voor de meeste Vlaamse gezinnen is selectieve back-up de verstandigste keuze. Je beschermt wat echt telt (eten in de diepvries, verwarming die blijft regelen, internet en licht) zonder de kosten van een omvormer die het volledige piekverbruik van je woning aankan.
Wat heb je nodig voor een thuisbatterij met back-up?
Een back-upfunctie is geen knop die je achteraf in een app aanzet. Ze vraagt specifieke hardware en een aangepaste elektrische installatie. Architect noemt doorgaans de volgende onderdelen:
- Een hybride omvormer met back-up- of eilandfunctie. Niet elke omvormer kan een eilandnet vormen. Dit is het hart van het systeem.
- Een back-upinterface of back-upbox die de omschakeling regelt.
- Een automatische omschakelaar (ATS) die je woning bij netuitval veilig van het net scheidt.
- Een extra verdeelbord of aparte noodstroomkring waar de kringen op komen die moeten blijven werken.
- Softwareconfiguratie, zodat de batterij bijvoorbeeld altijd een reserve vasthoudt voor noodgebruik.
Daarnaast gelden in Vlaanderen dezelfde administratieve regels als voor elke thuisbatterij. Vlaanderen.be vermeldt dat de installatie een AREI-keuring door een erkend keurder vereist, plus een aanmelding bij de netbeheerder, met de Synergrid-voorschriften C10/11 en C10/26 als technisch kader. Fluvius stelt dat elke plaatsing van een opslagsysteem sinds 1 januari 2017 gemeld moet worden: installaties kleiner dan 25 kVA meld je via Mijn Fluvius, grotere vragen een netstudie. Opslagsystemen tot en met 25 kW mogen pas op het distributienet als ze AREI-conform zijn verklaard en aan de Synergrid-bepalingen voldoen.
Bij die keuring maakt de keurder een verslag op met onder meer het batterijvermogen in kWh en het omvormervermogen in kVA. Bewaar dat verslag goed: je hebt het nodig bij de aanmelding en later bij een verkoop van je woning.
Een detail dat vaak over het hoofd wordt gezien: Synergrid maakt een onderscheid tussen opslagsystemen die parallel met het net kunnen werken, en die als productie-eenheid gelden, en back-ups die niet in het net injecteren. Die laatste mogen alleen de toestellen achter het back-upsysteem voeden. Voor jou betekent dat vooral: laat de bekabeling en scheiding doen door een installateur die de Belgische voorschriften kent.
Hoelang houdt je batterij het vol?

De rekenregel is eenvoudig. Deel de bruikbare capaciteit van je batterij in kWh door het gemiddelde vermogen dat je tijdens de panne verbruikt, in kW. De uitkomst is het aantal uren. Architect geeft het voorbeeld van 10 kWh bij 1 kW gemiddeld verbruik: theoretisch ongeveer 10 uur.
Een paar voorbeelden met een batterij van 10 kWh die bij de panne voor 80% geladen is (8 kWh beschikbaar):
| Wat blijft aan | Gemiddeld vermogen (schatting) | Theoretische duur |
|---|---|---|
| Koelkast, diepvries, modem, enkele lampen | 0,4 kW | ca. 20 uur |
| Idem plus cv-sturing en laptop | 0,8 kW | ca. 10 uur |
| Selectieve kringen plus koken op een kookplaat | 2 kW | ca. 4 uur |
De vermogens in die tabel zijn ruwe schattingen. Kijk voor je eigen toestellen naar het typeplaatje of meet met een verbruiksmeter. Vier factoren bepalen de echte duur:
- Bruikbare capaciteit. Niet elke kWh op het etiket is bruikbaar. Fabrikanten houden een buffer aan om de batterij te sparen.
- Laadniveau op het moment van de panne. Na een donkere winternacht is je batterij misschien bijna leeg. Stel daarom een minimumreserve in voor noodgebruik.
- Omvormervermogen. Dat bepaalt hoeveel je tegelijk kunt aanzetten, los van hoeveel energie er in de batterij zit.
- Aanloopstromen. Een koelkastcompressor of pomp vraagt bij het starten kort veel meer vermogen dan zijn gemiddelde.
Batterijen verouderen bovendien. Na jaren gebruik daalt de bruikbare capaciteit, en daarmee je autonomie. Dat patroon zie je bij elke toepassing van zonne-energie met opslag, van een hele woning tot een kleine tuinlamp: een overzicht van de levensduur van zonnepaneel en batterij laat zien dat de batterij vrijwel altijd de zwakste schakel is. Reken bij je keuze dus met wat over tien jaar overblijft, niet alleen met de capaciteit op dag één.
Laden je zonnepanelen tijdens een stroomuitval?
Dat hangt af van je systeem. Bij een installatie zonder back-up valt alles stil, ook je zonnepanelen. Bij een systeem waarvan de hybride omvormer een eilandnet vormt, kunnen zonnepanelen die op die omvormer zijn aangesloten de batterij tijdens een panne vaak blijven bijladen. Laden vanaf het net kan uiteraard niet, want dat is net weggevallen.
Of het in jouw geval werkt, bepaalt de combinatie van omvormer, batterij en de manier waarop je panelen zijn aangesloten. Panelen op een aparte, oudere omvormer doen bijvoorbeeld niet altijd mee in het eilandnet. Vraag je installateur daarom expliciet of je zonnepanelen tijdens back-upbedrijf blijven laden, en laat het op de offerte zetten.
En zonder zonnepanelen? Een thuisbatterij met back-up kan ook zonder panelen, puur als noodvoeding die je via het net oplaadt. Bij een lange panne is de batterij dan wel op een gegeven moment leeg zonder dat ze kan bijladen. In combinatie met zonnepanelen heb je dus de meeste zekerheid.
Wat kost een thuisbatterij met back-up?
De prijs bestaat uit twee delen: de batterij zelf met de omvormer, en de back-upfunctie bovenop. Volgens Architect verhoogt een back-upfunctie de projectprijs met enkele honderden tot enkele duizenden euro. Waar je in die vork uitkomt, hangt af van:
- Het type back-up. Een noodstroomstopcontact is goedkoper dan selectieve back-up, en volledige back-up is het duurst.
- De omschakelkast. Een ATS of back-upbox is een aparte component.
- Extra bekabeling en een bijkomend verdeelbord. Hoe je huidige verdeelkast eruitziet, weegt zwaar door.
- Een zwaardere omvormer. Wil je meer tegelijk kunnen aanzetten, dan heb je meer vermogen nodig.
Subsidie is er niet meer. De Vlaamse overheid heeft de thuisbatterijpremie stopgezet: batterijen met een AREI-keuringsattest na 31 maart 2023 komen niet meer in aanmerking, en het loket is ondertussen definitief gesloten. Dezelfde overheid waarschuwt dat de investering hoog is en niet voor iedereen rendabel. Je beslissing hangt dus af van wat de batterij je oplevert in eigen verbruik én van hoeveel waarde jij hecht aan stroom tijdens een panne.
Voor wie loont een back-upfunctie?
Stroompannes zijn in Vlaanderen meestal kort. Voor wie een batterij vooral neemt om meer eigen zonnestroom te gebruiken, is back-up een extra, geen noodzaak. Toch zijn er situaties waarin de meerprijs snel verantwoord is:
- Je werkt thuis en kunt geen uren zonder internet en laptop.
- Je hebt een warmtepomp of cv-ketel waarvan de sturing stroom nodig heeft. Zonder stroom geen verwarming, ook niet met een gasketel.
- Je woont landelijk aan het einde van een lijn, waar een panne na een storm langer kan duren.
- Je hebt een diepvries vol of een sump- of afvoerpomp in de kelder.
- Je wilt gemoedsrust en wilt dat alarm, camera’s en verlichting blijven werken.
Twijfel je? Kies dan een hybride omvormer die back-up ondersteunt, ook als je de omschakelkast nog niet laat plaatsen. Zo kun je de functie later toevoegen zonder je omvormer te vervangen.
Onze kijk op back-up
We plaatsten met ons eigen gecertificeerde team al meer dan 900 installaties, en de vraag naar back-up komt steeds vaker op tafel. Ons eerlijke antwoord: begin bij je verbruik, niet bij de batterij. Wie alleen wil dat de koelkast, het licht en de wifi blijven werken, heeft genoeg aan een selectieve kring en hoeft geen dure omvormer voor het hele huis te nemen.
Wat we in de praktijk vaak zien, is dat mensen een batterij hebben gekocht in de veronderstelling dat ze noodstroom hebben, en bij de eerste panne merken dat alles uitvalt. Daarom bespreken we back-up altijd vooraf, tijdens het technisch bezoek. We kijken naar je verdeelkast, bepalen samen welke kringen echt moeten blijven werken en rekenen in een simulatie uit hoelang je batterij die kan voeden.
We werken met A-merken zoals Huawei, SMA, Growatt en Enphase, en kiezen per woning het systeem dat bij je verbruik en je bestaande installatie past. De keuring en de aanmelding bij Fluvius nemen we mee in de begeleiding, zodat je installatie van bij de start conform is.
— Paul
Een thuisbatterij met back-up laten plaatsen
Wil je weten welke back-upoplossing bij jouw woning past? Sun4power ontwerpt, levert en plaatst thuisbatterijen in heel Vlaanderen, van advies en simulatie tot plaatsing, keuring en aanmelding. Het eerste adviesgesprek is gratis, en na de plaatsing kun je kiezen voor een onderhoudscontract.

Heb je nog geen zonnepanelen? Dan bekijken we ook graag zonnepanelen en batterij samen, zodat je back-up tijdens een panne ook met zonnestroom kan bijladen.
Veelgestelde vragen
Werkt een thuisbatterij tijdens een stroomuitval?
Niet automatisch. Een gewone thuisbatterij schakelt bij netuitval om veiligheidsredenen uit. Alleen een systeem met back-up- of noodstroomfunctie, met een geschikte omvormer en omschakelkast, blijft stroom leveren aan de kringen die erachter hangen.
Kan ik back-up later toevoegen aan mijn bestaande thuisbatterij?
Soms wel. Dat hangt vooral af van je omvormer: ondersteunt die eilandbedrijf, dan kan een installateur vaak een back-upbox en noodstroomkring bijplaatsen. Kan je omvormer geen eilandnet vormen, dan is vervanging meestal nodig.
Is er in 2026 subsidie voor een thuisbatterij in Vlaanderen?
Nee. De Vlaamse thuisbatterijpremie is stopgezet, batterijen met een keuringsattest na 31 maart 2023 komen niet meer in aanmerking en het loket is definitief gesloten. De AREI-keuring en de melding bij Fluvius blijven wel verplicht.
Hoeveel kWh heb ik nodig voor noodstroom?
Tel het gemiddelde vermogen op van de toestellen die moeten blijven werken en vermenigvuldig met het aantal uren dat je wilt overbruggen. Voor koelkast, diepvries, licht en internet ligt dat vaak rond 0,3 à 0,5 kW, dus een paar kWh volstaat voor een panne van enkele uren. Houd wel een reserve aan, want je batterij is niet altijd vol op het moment van de panne.
Bronnen
- Fluvius: Geen stroom! Wat nu?
- Vlaanderen.be: Thuisbatterij
- Synergrid: Technisch voorschrift C10/11, editie 2.4
- Architect: Thuisbatterij als noodstroomvoorziening
- Architect: Une batterie domestique comme alimentation de secours
- Fluvius: Meldingsplicht opslagsystemen of batterijen
- Fluvius: Veelgestelde vragen over groene stroom
- Vlaanderen.be: Premie thuisbatterij stopgezet